Medemblik Actueel.

Ben van Althuis Theater

Column Ben van Althuis – Wim Daniëls in het Bon-theater

MEDEMBLIK – ‘Spraakwaterval’ of ‘van de hak op de tak springen’, uitdrukkingen die Wim Daniëls zelf aan de Nederlandse taal had kunnen toevoegen. Spraakwaterval omdat hij – net als altijd – ook afgelopen zaterdag zonder enige onderbreking anderhalf uur lang een stortvloed aan woorden over de zaal van het Medemblikse Bon-theater uitstrooide. Van de hak op de tak springen omdat… Gek eigenlijk, volgens het Groot  uitdrukkingenwoordenboek van Van Dale betekent hak hier ‘haakvormige, kromme boomtak’. Hak is dus een specifieke tak. Wie van de hak op de tak springt, springt al sprekend of schrijvend dus van tak naar tak. Mogelijk afgeleid van het beeld van een op en neer hippende vogel. En daar wringt het toch met Daniëls. Je kunt alles van hem zeggen, maar een hippende vogel is het niet.

Daniëls is een gedreven taalkundige en een productief schrijver, maar op het toneel geeft hij rustig – soms bijna stoffig – zijn theatercollege over taal, letters en leestekens. Zijn lichaamstaal is trager dan zijn spreektaal, maar dat maakt het prettig om naar hem te luisteren. Veel beweging heeft hij ook niet nodig om zijn publiek aan hem te binden. Enkele lichtbeelden op de achtergrond en een schakelknopje in zijn hand, het loopt niet over van rekwisieten, maar het is genoeg. Het geheel boeit en de regelmatig terugkerende humor maakt zijn taalverhaal levend en voor iedereen toegankelijk. Tenminste als taal je boeit. ‘Ik loop de taal achterna,’ verkondigt hij aan het begin van zijn college. Wie wil mag meelopen.

Taal boeit, mij ook. Taal verbindt ons. Taal geeft ons de mogelijkheid om te communiceren. Om elkaar de waarheid te vertellen – en soms ook niet. Volgens Daniëls ontstaat de taal in vier fasen. Je denkt aan iets, dan zoek je er de juiste woorden bij, vervolgens plaats je die in zinnen en uiteindelijk spreek je ze uit of schrijf je ze op. Dat proces gaat razendsnel. Klinkt logisch – al ben ik bang dat sommige mensen af en toe een fase overslaan. Misschien is het verstandig het proces soms iets te vertragen. Misschien kan de wereld er dan iets beter uitzien. En tegen eenieder die het hier niet mee eens is roep ik graag: stop, niet schieten! Of denkt u misschien toch: stop niet, schieten! Het noodlot zit in een komma. Wim Daniëls hoeft wat mij betreft niet te stoppen. Zijn verhaal loopt vloeiend. Zijn taalanalyse is altijd boeiend en leerzaam – en vaak ook heel komisch.

Reageer op dit onderwerp