Medemblik Actueel.

Theater

"Eer de Haan kraait" Medemblikker Toneelgroep Sint Pieter (recensie)

Medemblik – Medemblikker toneelgroep Sint Pieter koos dit jaar voor het oorlogsdrama ‘Eer de haan kraait’ van Ivan Bukovcan. Het stuk speelt zich oorspronkelijk af in een klein Slowaaks plaatsje dat door het nazileger bezet is, net na de bloedig onderdrukte opstand van 1944. Maar het zou net zo makkelijk verplaatst kunnen worden naar een willekeurig Nederlands dorp ten tijde van de Duitse bezetting. Omdat een Duits soldaat-op-wacht vermoord is, geeft de commandant opdracht tien willekeurige burgers – die na de avondklok nog op straat verkeerden – als gijzelaar op te pakken en in een kelder op te sluiten. Een Duitse inwoonster van het dorp (gespeeld door Anita Spaargaren), bij wie de nazicommandant inwoont wordt door de bezetter als bemiddelaarster gebruikt.

Als de voorstelling begint arriveren de gijzelaars stuk voor stuk in de kelder. Marjon Sponselee en Rick Botman als verliefd jong stel, Sjaak van Ophem als oude in religie gekeerde boswachter, Priscilla Dudink als kraamverzorgster, Paul Klompe als veearts (mij soms met een glimlach doen denkend aan Freek de Jonge), Jaap Glim als kapper, Arnold van Ophem als vreemdeling, Dieneke Mulder als lerares, Doortje Moes als apothekersvrouw en Chanouk Roosendaal als prostituee. Tien uiteenlopende karakters die elkaar op één na allemaal blijken te kennen. Als de bemiddelaarster aangeeft dat de commandant heeft besloten dat bij het ochtendgloren slecht één van de tien moet boeten voor de vermoorde Duitse soldaat, ontspint zich een verbale strijd waarbij liefde, haat en wantrouwen elkaar afwisselen; zeker als blijkt dat ze onderling moeten uitmaken wiens bloed zal vloeien. Bovenal blijkt dat de drang tot zelfbehoud kennelijk alle registers bij mensen opentrekt. Tot vreemdelingen- en rassenhaat toe.

‘Eer de haan kraait’ is dan ook geen echt oorlogsdrama. Het is een psychologische strijd tussen mensen waarbij overlevingsdrang de overhand neemt en normen niet meer tellen. Toneelgroep Sint Pieter laat daarbij zien dat amateurtoneel kan boeien. Een relatief klein podium voor elf acteurs – en derhalve nauwelijks bewegingsruimte – gaf een extra belasting voor de acteurs. De elkaar snel volgende dialogen eiste veel van de individuele zeggingskracht. Waar in veel gevallen dit soort stukken ontaarden in een brij van woorden, waarbij het moeilijk is de aandacht gespannen te houden, was dit nu niet het geval. Het misschien hier en daar wat over-geacteerde spel zorgde uiteindelijk voor extra ontspanning, terwijl de ernst van het drama niet verloren ging. Regisseuse Kirsten Dijk heeft de verschillende karakters wat aangedikt zonder de kern uit het oog te verliezen. En dat gaf af en toe zelfs ruimte voor een lach.

Al met al een geslaagde voorstelling van een gedreven set amateur-acteurs. Hoe heerlijk is het te zien dat daar in Medemblik ruimte voor is. Twee voorstellingen zijn inmiddels voorbij, maar voor al die mensen die cultuur in Medemblik een warm hart toe dragen, vanavond kan nog: in Sint Pieter om 20.00 uur.

Ben van Althuis

Ben van Althuis is de vaste recensist en columnist voor Medemblik Actueel, elke zondag leest u een column van zijn hand op deze website

Reageren via facebook